Laatste woorden? Vast niet.


Als ik ergens geen verstand van heb, kan ik eraan meedoen. Ik kan het ook niet doen. Voor mezelf schrijven is nog te doen. Zoals in een dagboek en geen openbaar blog. Waarbij ik anders niet weet wie het leest. Noch dat er dan en in dit geval om wordt gevraagd. Voor wie doe ik het dan? Ik kan ergens zeggen dat ik verstand heb van mezelf en me hiermee bemoei. Niet echt, maar voor een verhaal. Ga ik echter een stap verder en deel ik mijn woorden mede, dan kan een eventueel risico veranderen. Aan de ene kant hoeft het niets voor te stellen. Toch zijn woorden zo onschuldig niet. Ondanks tal van weerleggingen en andere kijken alsook een doorzien ervan. Om aan te geven dat ik niet verantwoordelijk ben voor wie het hoe dan ook vat, kan wie dan ook iets anders vatten, dan hoe wie het schreef dit kan zien. Waarbij er geen garantie is in hoe het uitpakt. Wie verandert er namelijk voor een ander? Voor mij hoeft het niet. Laat dingen zo veel mogelijk zoals ze zijn. Echt waar zijn ze toch niet. Wie legde Einstein uit dat hij niet echt verantwoordelijk was voor zijn brief, nadat hij baalde van dat hij in zijn woorden het tijdperk van de atoombom had ingeluid? Niet dat hij de enige factor was, naast dat het een verhaal is en nu door mij gekleurd. Ondanks dat hij later goed op weg was met dat tijd (ook) een illusie is. Had hij zijn brief dan doorzien en dat het ook een illusie voorstelde? Ik was er niet bij. Ik neem het ter illustratie om een overweging bloot te leggen van welke kant wat en vooral wie opgaat. Ondanks dat ik nergens heen ga en er ook niet ben.
Al gok ik dat een meerderheid me hierin niet direct zal voelen. Waarbij een vraag als 'over wie gaat het (werkelijk)?' me kan laten zien dat alles ook een illusie is en ik al zie verschijnen in alle niet aantoonbaarheid. Daarentegen ken ik in mezelf een kant, waar wie dan ook door heeft te kunnen gaan, waarbij een andere naïviteit maakt dit niet te doen. Deze ziet dingen dan voor waar. De wereld lijkt niet echt, deze is dan echt. Deze wil dan meer weten. Alsof de verzadiging niet genoeg is. Ondanks dat deze nooit echt zal verzadigen. Met een niet te houden wilskracht om door te gaan. Waarbij ik denk aan de ratten van Pavlov. Zoals wie dan ook een soort 'knop' ontdekt van 'suikerwater' en net als de rat erop blijft drukken. Bedenk anders hoe moeilijk het kan zijn om met lust, hormonen en de o zo lekkere gevoelens om te gaan. Om te gaan als in beheersen en je ervan te weerhouden. Dood gaan we toch. Dus een verschil zal het niet echt maken als je voor casanova of femme fatale gaat. In de broekzak past nog een geslachtsdeel, ja, maar in een graf lijkt het me lastig om erbij te kunnen. Ook kan ik me bedenken dat (me) woorden geen toevoeging zijn. Of als het een verwijdering van iets of iemand bijstaat, dan ook geen verwijdering. In andere woorden, elke stelling, zin of waar een bedoeling in lijkt te zitten, kan precies dit zijn. Waar iets in lijkt te zitten. Om een misverstand te voorkomen kan ik woorden dus ook laten. Een middel vandaag de dag is om iets wat nu niet van toepassing is, later in de lucht te werpen. Zoals dat er met een paar klikken een tijd kan worden bepaald vanaf wanneer iets openlijk zichtbaar wordt. Waarbij een idee vooralsnog is om de stront tussen de oren, hoe intellectueel bevredigend en egostrelend het ook kan zijn, te bewaren. Wanneer ik op de gok af dood zal zijn, kan een datum betreffen wat dan wordt ingevuld om alsnog tentoon te stellen wat er in een groter plaatje toch niet toe gaat doen. Wat een mogelijke rust lijkt te bewaren welke ik, en als ik naar me lichaam luister, kan gebruiken. Wat gunstig kan zijn, ondanks dat het geen garantie is.
Alsmaar doorgaan, ook als er een invalshoek zegt dat het geen doorgaan is en 'ik' er niet ben et cetera, valt ook ergens onder een doorgaan. Ondanks een weerlegging. Daarbij is het eerder genoemde eventuele risico dat ik anderen, of anderen anders mij gaan bereiken om het ergens over te hebben. Naast dat het verweven kan worden met onderwerpen welke controversieel zijn. Dus nog meer reden kunnen geven om iemand aan de tand te voelen tot er gewoon een gesprek over voeren. Wat in beide gevallen niet lijkt op een rust, welke er kan zijn zonder.
Ik schrijf geen verantwoorde kuddetaal en het kent al geen bedoeling. Wat voor de massa dus niet is weggelegd. Al lijkt het bij me te passen. To each their own. Naast dat gedachten me gestolen kunnen worden. Het gaat niet, I know. Maar zodra iemand 'een knop' ontdekt om ze aan en uit te zetten, may I be the first in line? Zo denk ik aan dat iemand schreef om elkaar niets te zeggen te hebben in een bepaald geval. In een geval van dat er bijvoorbeeld voldoende inzicht is. Maken zulke woorden het waterdicht? Vast niet.
Al is het niet dat ik tijdens de slaap wandel en dan bezig ben met een volgend massavernietigingswapen¹. Zo in de voetsporen van Einstein treed. Het is ook niet echt onschuldig om goedbedoeld iemand te benaderen. Om het te hebben over onderwerpen welke geassocieerd kunnen worden met wat ik uit. En/of wie ik (in dit geval voor een ander) ben. Ik hecht namelijk geen waarde aan een of ander verzonnen beeld over een zelf, wat ik niet kan bewijzen.
Zoals ik naar anderen hun interviews keek, hier en daar een interactie volgde en ook in de directe zin, ik weet het niet. Niet dat ik hiermee iets naar anderen bedoel. Maar zoals een enkeling al aangaf, hoelang ga ik nog lezen over een gat graven en wanneer ga ik het gat graven? Hoelang ga ik nog praten over dingen en wanneer pas ik toe wat ik zeg? Of niet, maar dan omdat er een inzicht luid en duidelijk blèrt, of fluistert, dat het geen zin heeft.
Ook heeft deze ergens geschreven dat het vrij vertaald voor deze mogelijk voor de hand lag om op een voorgrond te treden (met bepaalde taal). Taal wat niet voor de massa is en niet alleen over rozen gaat. Waarbij deze gevraagd werd en ik niet. In andere woorden, ga zo iemand niet nadoen. Mocht iets vanzelf gaan, dan is het anders. Al lijkt het me in mijn geval niet aan de orde. Integendeel. Voor wie zou ik? Al is deze website een voorbeeld van op eigen houtje een balletje opwerpen van wat er zoal aan (on)zin door het hoofd kan waaien. Niet dat ik er dus van wakker lig. Ondanks dat er ook 's nachts iets te binnen kan schieten, waarbij pen en papier nodig is. Mij is het overigens na zulke alinea's duidelijk dat het oké is om voor mezelf te ouwenelen, te praten en weg te schrijven wat er weg te schrijven valt. Maar wie zit er op te wachten? Vooral als je er geen speld tussen krijgt. Alsof ons ego niet gladder is dan we ons kunnen bedenken.
Laat het een idee zijn om in een totalere zin het onnodige te bewaren. Zo het tijdens een leven geen ergere lading hoeft te dragen dan het al doet. Wanneer ik vermoedelijk onder het gras lig, kan het zijn dat er dan nog het een en ander open en bloot gaat. Het gaat dus niet om wie dan ook iets achter te houden², maar om een rust te bewaren, naar het lichaam te luisteren en voor andere zorgzaamheden. Uiteindelijk kan wie dan ook, en mits je dan in leven bent, bij andere riedels. Of je er wat aan hebt? Niet op de langere termijn en zoals ik, zal ook jij, lezeres, de dood niet overleven. Of wel soms?
Ergens zie ik de futiliteit van wat ik hier uiteen lijk te zetten. Waarom ik het op deze manier zeg? Wat boeit het dat ik beschrijf hoe een uiting wel of niet, dit of dat, in relatie tot anderen wie ik niet weet- ben ik belangrijk of zo? Nee, maar een andere kant is dat ik er ook niet aan onderdoor kom om vanuit een kleiner plaatje, en een zogezegd gecentreerder en egoïstischer standpunt, te spreken. In het verkeer is het sowieso een pre om een ego uit te kunnen hangen. Met de nadruk op 'te kunnen hangen'. Normaliter gaat het aan elkaar voorbij. Maar een keer sorry zeggen als je een afslag verkeerd nam of een ander waarschuwen als deze het verdient, moet te doen zijn.
In dit geval ga ik me er niet mee bezig houden hoe teksten wel of niet worden geschreven. De een lijkt de dag door te roeien met vissen en ik met wat het soepelst vanuit het lichaam op een drager komt. Of met andere bezigheden waarbij concentratie nodig is. Het maakt ergens niet uit. Ooit was het me nog te onwennig om het zo te zeggen. Nu minder. Laat het een gezond teken van onverschilligheid zijn. De dood nadert ook en zegt me eerder achterover te leunen dan voor de zoveelste keer als een rat in de molen te stappen en het op een trappen te zetten.
Om af te ronden met waar ik mee begon, ik heb minder verstand van dingen dan ik dacht. Wat betreft het naar buiten brengen van iets, hoeft er niets te gebeuren. Of het nu leuk³ is, of niet. Ook het creëren van muziek, beelden en andere uitingen kan in een verlengde liggen van schrijfsels. Met een subjectieve en andere waarde. Waarbij het onhandig kan zijn om ermee om te gaan. Ik ben geen kunstenaar en hoef niets met kunst te maken te hebben. In een bepaalde zin gaat geen woord iemand beschrijven. Iemand wie ook met muziek bezig was, heb ik gevraagd of deze zich voor kon stellen dat ik me niet als een muzikant zie. Het antwoord leek wederzijds genoeg.
In mijn woorden zijn me nummers niet voor de massa. Noch zelfs van alle kanten van mij. Copyright vervalt in deze context. Dit kent een plek, maar doet er in een groter plaatje niet toe. Bedenk dat ik de instrumenten niet heb ingespeeld, de software niet heb gemaakt noch echt de baas ben over me lichaam. Toch kan het om aan te horen zijn en voor een eventuele niche. Daarbij kan ik er niet echt bij om de guppenkop in me, wie geen degelijk nummer in elkaar wist te flansen, ook te zien musiceren. Van composities waar ik aan de ene kant in op kan gaan, maar ook van besef dat het de dood niet overleeft.
Hoe zien we grootheden omgaan met hun kunde, vaardigheid en net zo abstracte en onzichtbare eigenschap van 'talent'? Echte, maar dan ook echte voorbeelden (en in de betrekkelijk zin) zijn schaarser dan je denkt. Met name als het om de nodige bescheidenheid gaat en deugdelijke overbrenging. Of heb je nog onvoldoende naar je eigen gekeken en ben je nog niet zo kritisch, zelfspottend en hard? Dat kan. Wees gerust. Het is ook een verhaal wat ik ophang. Niemand is in deze context meer of minder. Naast er al niet eens te zijn.
Over het ego valt genoeg te zeggen. Vooral als iets in een groter licht komt te staan, kan het duidelijker een plank misslaan. Er is bijvoorbeeld niets tegen Rammstein, ik doe het ze niet na en instrumentaal zit het snor. Maar sommige teksten ga ik niet vreten. Zo kan ik het anders interpreteren, om er alsnog naar te luisteren. Of neem de paus. Doorgaans zijn het woorden voor een grotere groep. Een hartig woordje wat dwars door spiritueel materialisme klieft, laat ik dan over aan iemand als .
In ieder geval heb ik geen verstand van wie leest, luistert of kijkt naar wat ik schijn te uiten. Hoe weet ik immers wie je bent, o jij, wie het ook leest? Noch dat ik weet wat de gevolgen ervan kunnen zijn. Om een eenvoudige vergelijking te maken, meer doen + mij = mogelijk niet verstandig. Minder doen + mij = voorlopen op de dood. Of het hierbij blijft weet ik natuurlijk niet. Als ik morgen dood ben wel. Als ik in de tijd tot aan een sterven nog van gedachten verander, hoort dit er ook bij. Al is het een wederkerende hamvraag, voor wie ga ik wat- wie ben ik eigenlijk en in de werkelijke zin van het woord?
¹ Al kan een erectie en het daaruit volgende dodenaantal van de kleine, doch met grote potentie, spermacellen ook onder een massavernietigingswapen vallen. Het is hoe je het bekijkt. Gelukkig hoeft niemand zaad te lozen om toch een orgasme te ervaren. Of is er een gezonde manier om het levenslang op te kroppen? Dat is dan ook een idee.

² Niemand vraagt ergens om, dus waar heb ik het over?

³ Wat het niet per se leuk maakt en ook tegenovergesteld kan voelen.

Ik helpen = geen hulp


In het drijfzand staan, is wie erin zit niet helpen. Met een ego, help je geen ego. Vuur met vuur bestrijden, is vragen om vuur.

Indivisibel


Ik heb het idee dat (n)iets niet deelbaar is. Al zijn het zulke woorden, die het verknallen.

Ik zit in je hart?


Daar overleef ik het niet, hoor. Met al dat bloed en zo. Wil je me er op tijd uit halen voor de nodige zuurstof?

Beter laat dan nooit?


Beter de tijd laten voor het verzinsel wat het is. Dan kan je nooit te laat komen.

Je zit in mijn hart


Geweldig. Ik kon mezelf al niet vinden. Wil je me eruit te pompen, alstublieft?

Er is geen houden van?


Nou, ja, ok. Er is een houden van. Er is een aan het lijntje houden van.

Houd je hart vast?


Dat wordt chirurgie, denk ik. Ik ga er zelf niet in snijden.

Egoïst?


Doe er een wee tussen. Voor het ego wie zich wist.

Ik kan niet helpen


Dus als je geen hulp nodig hebt, ben ik er voor je.

'We houden van elkaar'


luidt de uitspraak. Wie ontdekt of het echt zo is?

Wie een probleem wil


heeft mazzel. Je hoeft maar naar jezelf te kijken.

Hetzelfde woord


betekent nog niet dezelfde opvatting.

Als schijn bedriegt,


is het dan bedrog wat schijnt?

Strijdkreet van een stadsdichter

nalatim

Oniesas

soivae




      Als alles om je heen


    in een klap in elkaar zakt,
    krimpt het ineen
    dat krakend brak wrak.
    Waaruit het leven
    half is verdwenen.
    Dichtregels die wankelend
    hun rijm uitlenen.
    Het volle hoofd rolt
    hele volken
    onder brekend
    blauwe wolken.
    De benen moe, ze lopen
    zich trefzeker kreupel
    op het goedkope
    gemor van het gepeupel.
Je schrijft verder en
terwijl je doordrinkt,
hoor je hoe
een held zingt:
'Keer op keer
draait het op gezuip,
dat je bekaf laat
het bed in kruipt.'
Ja, ja, het is
een roeping: stadsdichter.
Daar moet je in je leven
nu eenmaal voor zwichten.
Maar het levert niks op,
je wordt heus niet rijk.
En dat allemaal voor
een straatnaam
in de Literatuurwijk.

in samenwerking met
© Mario Withoud (tekst)